Tags

, , ,

కారల్‌ మార్క్సు తన వ్యాసం ప్రారంభంలోనే బ్రిటీష్‌ సామ్రాజ్యవాదుల ద్వంద్వ స్వభావాన్ని తేటత్లెల్లం చేశారు. 1857 సెప్టెంబరు 4వ తేదీ న్యూయార్క్‌ డైలీ ట్రిబ్యూన్‌ పత్రికలో ‘భారత్‌ తిరుగుబాటు’ శీర్షికతో ఆయన వ్యాసం అచ్చయింది.

అనేక మంది చరిత్రకారులు సిపాయి తిరుగుబాటుగా వర్ణించిన 1857 వుదంతాన్ని భారత ప్రధమ స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంగా కారల్‌మార్క్సు వర్ణించారన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. పత్రికల పరిమిత సమాచారం ఆధారంగానే ఆయన ఆ నిర్ధారణకు వచ్చారని గమనించాలి. ఆ తిరుగుబాటును బ్రిటీష్‌ వారు అణచివేసినప్పటికీ గుణపాఠాలు తీసుకొని తరువాత కాలంలో కొనసాగింపుగా ఎందుకు వుద్యమాలు నడవలేదన్నది అధ్యయనం చేయాల్సిన అంశం. అదే కొనసాగి వుంటే అన్న ప్రశ్న వేసుకుంటే మన దేశంలో పరిణామాలు నిస్సందేహంగా వేరుగా వుండేవి. దీని అర్ధం అసలే వుద్యమాలు జరగలేదని కాదు. అయితే అవి సంఘటితమైనవి కాదు. పెట్టుబడిదారీ విధానం పరిశ్రమలతో పాటు తనను నాశనం చేసే కార్మికవర్గ సైన్యాన్ని కూడా తయారు చేస్తుంది. అలాంటి సైనికులే 1877లో నాగపూర్‌లో జౌళి మ్లిులులో తొలి సమ్మె చేశారు. కారల్‌ మార్క్సు తన వ్యాసం ప్రారంభంలోనే బ్రిటీష్‌ సామ్రాజ్యవాదుల ద్వంద్వ స్వభావాన్ని తేటత్లెల్లం చేశారు. 1857 సెప్టెంబరు 4వ తేదీ న్యూయార్క్‌ డైలీ ట్రిబ్యూన్‌ పత్రికలో ‘భారత్‌ తిరుగుబాటు’ శీర్షికతో ఆయన వ్యాసం అచ్చయింది.
‘భారత్‌లో తిరుగుబాటు చేసిన సిపాయిల తెగువ, సాహసం నిజంగా అసమానము, ఆశ్చర్యకరం,అనిర్వచనీయమైనది. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే దురాక్రమణలు, జాతులు, తెగలు, అన్నింటికి మించి మతాలకు అతీతంగా జరిగే యుద్ధాలకు సిద్దమైనపుడు మాత్రమే ఇలాంటివి జరుగుతాయి. ఫ్రాన్స్‌లో వెండీ తిరుగుబాటును, ఫ్రెంచివారిపై స్పానిష్‌ గెరిల్లా తిరుగుబాటు, జర్మన్‌,హంగేరియన్లపై సెర్పియన్లు చేసిన తిరుగుబాటు, వియన్నీస్‌పై క్రోట్స్‌, ఫ్రెంచి కార్మికుల తిరుగుబాట్లను హర్షించిన గౌరవనీయమైన ఇంగ్లండ్‌ భారత్‌లో సిపాయి తిరుగుబాటును అప్రతిష్టాకర పద్దతులో కేంద్రీకరించి అణచివేసింది.’ అని పేర్కొన్నారు.

రష్యా, అంతర్జాతీయ కమ్యూనిస్టు మహాసభలో ప్రవాసంలోని భారత విప్లవకారులు పాల్గొని చేసిన ప్రసంగాలు, తీసుకున్న వైఖరులతో స్వదేశీ డిమాండ్‌ నుంచి స్వరాజ్య డిమాండ్‌కు కాంగ్రెస్‌ పిలుపు ఇవ్వాల్సి వచ్చింది. మన దేశంలో కమ్యూనిస్టు విప్లవకారులు సాధించిన తొలి విజయం ఇది.

ఐరోపా, అమెరికా ఖండంలో జరిగిన పరిణామాలు, ఐరోపా సందర్శనకు వెళ్లిన అనేక మంది భారతీయులను ప్రభావితం చేశాయి. భారత్‌లో బ్రిటీష్‌ పాలకుల అణచివేతను వ్యతిరేకించిన అనేక మంది విప్లవకారులు తొలుత 1905లో లండన్‌లో తరువాత పారిస్‌లో 1907లో తమ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అదే సమయంలో రష్యాలో జరిగిన పరిణామాలతో అనేక మంది అక్కడి సోషల్‌ డెమోక్రాట్ల(కమ్యూనిస్టు)తో సంబంధాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. భారతజాతీయ కాంగ్రెస్‌ తొలుత కేవలం స్వపరిపాలన డిమాండ్లకే పరిమితమైంది. రష్యా, అంతర్జాతీయ కమ్యూనిస్టు మహాసభలో ప్రవాసంలోని భారత విప్లవకారులు పాల్గొని చేసిన ప్రసంగాలు, తీసుకున్న వైఖరులతో స్వదేశీ డిమాండ్‌ నుంచి స్వరాజ్య డిమాండ్‌కు కాంగ్రెస్‌ పిలుపు ఇవ్వాల్సి వచ్చింది. మన దేశంలో కమ్యూనిస్టు విప్లవకారులు సాధించిన తొలి విజయం ఇది. అప్పటి వరకు స్వాతంత్య్ర వుద్యమానికి దూరంగా వున్న వివిధ వర్గాల వారు బ్రిటీష్‌ వారికి వ్యతిరేకంగా ఆందోళనల్లో పాల్గొనటం ప్రారంభమైంది. దీంతో బ్రిటీష్‌ పాలకులు కార్మికులు, రైతుల తిరుగుబాట్లు, ఆందోళనలను తీవ్రంగా అణచివేయటంతో వుద్యమాలు కొంత వెనుకపట్టు పట్టాయి.దీంతో మరోసారి ప్రవాసంలో విప్లవ సంస్థలను ఏర్పాటు చేశారు. 1917లో రష్యాలో కమ్యూనిస్టు విప్లవం జయప్రదం కావటంతో ప్రవాస భారతీయ విప్లవకారులు మరింతగా కమ్యూనిస్టులతో సంబంధాలు పెట్టుకున్నారు. భారత్‌ నుంచి అనేక మంది రష్యాలో ఏర్పడిన ప్రభుత్వం ఎలాంటిదో ప్రత్యక్షంగా తొసుకొనేందుకు అక్కడికి వెళ్లారు.

ఖిలాఫత్‌ వుద్యమంలో పాల్గొన్న ముస్లిం యువత 20వేల మంది టర్కీలో బ్రిటీష్‌ వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడేందుకు దేశం వదలి వెళ్లింది. వారిని ముజహిర్లు అని పిలిచారు. అలాంటివారిలో అనేక మంది కమ్యూనిస్టులుగా మారారు.

ఇదే సమయంలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంతో నిజానికి మన దేశానికి ఎలాంటి సంబంధం లేనప్పటికీ బ్రిటీష్‌ పాలకులు మనను కూడా దానిలోకి లాగి అనేక భారాలను మన పౌరులపై మోపారు. అది మరింత వ్యతిరేకతను పెంచింది.దానికి 1918 ఏప్రిల్‌ 13 జలియన్‌ వాలాబాగ్‌ వూచకోత ఆజ్యం పోసింది. బ్రిటీష్‌ వారికి వ్యతిరేకంగా ఖిలాఫత్‌ వుద్యమంలో పాల్గొన్న ముస్లిం యువత 20వేల మంది టర్కీలో బ్రిటీష్‌ వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడేందుకు దేశం వదలి వెళ్లింది. వారిని ముజహిర్లు అని పిలిచారు. అలాంటివారిలో అనేక మంది కమ్యూనిస్టులుగా మారారు. అనేక ప్రాంతాల నుంచి ప్రవాసం వెళ్లిన విప్లవకారులు 1920 అక్టోబరు పదిహేడున నాటి సోవియట్‌ యూనియన్‌లోని తాష్కెంట్‌ నగరంలో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీని ఏర్పాటు చేశారు.దానిపై అనేక తర్జన భర్జనలు జరిగాయి. అది ఒక సమగ్రపార్టీ కానప్పటికీ చరిత్రలో అదే ప్రారంభంగా నమోదైంది.

( ఇది సమగ్ర చరిత్ర కాదు కేవలం ఆసక్తి, పరిచయం కలిగించేందుకే)

Advertisements